data urodzenia: 10 kwietnia 1922
data śmierci: 11 listopada 1983
miejsce urodzenia:Brześć, Polska (obecnie Białoruś)
Jerzy Lipman

Wybitny operator filmowy. Pionier i czołowy twórca polskiej szkoły filmowej. Ma ogromne zasługi dla rozwoju polskiej sztuki operatorskiej. Pod jego okiem rozpoczynali swoją drogę twórczą znakomici operatorzy. Ze względu na żydowskie pochodzenie podczas okupacji był więźniem getta w Wołominie i obozu koncentracyjnego. Po wydarzeniach marcowych w 1968 został zmuszony do wyjazdu z kraju, władze PRL nigdy nie pozwoliły mu wrócić. Zmarł na przymusowej emigracji w roku 1983. Współpracował z Andrzejem Wajdą przy jego pierwszych wielkich produkcjach: Pokolenie (1955), Kanał (1957), Lotna (1959), Popioły (1965), a także z pozostałymi największymi reżyserami tamtego okresu: Wojciechem Hasem, Andrzejem Munkiem, Aleksandrem Fordem i Romanem Polańskim. Dokonał rewolucyjnych zmian w dotychczasowym warsztacie operatorskim i przyczynił się do jego rozwoju. Łamał konwencje, mawiał, że "nie technika, a wyraz, ekspresja, emocjonalna wymowa obrazu, zaczęły się liczyć. Zdjęcia pozornie niedoskonałe technicznie, z zachwianym kontrastem, czarne, szare, świadomie chropowate, zaczęły tworzyć nową funkcję obrazu, który stawał się ważnym elementem artystycznych i emocjonalnych walorów filmu". "Dewizą Jurka było - pisze Andrzej Wajda - że kamera może wszystko. On pierwszy w 'Pokoleniu' wybudował kilkudziesięciometrową pochyłą jazdę i wykonał z niej panoramę 360 stopni, która otwiera film. W 'Kanale' zanurzył ją w brei i kazał jej płynąć tuż nad powierzchnią błota. On też rozpoczął, w 'Lotnej', szalone jazdy zupełnie nie przygotowanym do tego samochodem, równolegle do pędzących koni, w nadziei, że ta przypadkowość da na ekranie obraz prawdy." Jerzy Lipman na ogół stosuje zbliżenia twarzy aktorów, zawężając sztucznie pole widzenia i oświetlając twarze tak, by wzmóc ładunek emocjonalny sceny i podkreślić subiektywne odczucia bohaterów, tam gdzie jest to podyktowane treścią sceny. Gdzie indziej, kiedy jest to uzasadnione rozwojem akcji, przeciwnie, używa w kadrze światła skierowanego z różnych kierunków, by na przykład oddać charakter wnętrza, tak dokładnie, że widać poszczególne sprzęty, a nawet fakturę ścian. W pracach Lipmana równie ważne jak światło są ruch w kadrze i głębia kadru. Widać w jego pracy wpływy włoskiego neorealizmu. Jest to tzw. otwarta kompozycja kadru, w której za pomocą odpowiednio stosowanego ruchu kamery i ruchu postaci autor zdjęć uzyskuje wrażenie szerszej rzeczywistości, która istnieje poza kadrem. W 1971, gdy odmówiono mu prawa do powrotu do Polski, pozostał na stale na Zachodzie. Mieszkając w Londynie pracował jako operator przede wszystkim w Niemczech Zachodnich. Przez pewien czas wykładał także w szkole filmowej w Monachium. Mimo, że pracował na Zachodzie przy ponad 100 produkcjach, najważniejszym okresem w życiu zawodowym Jerzego Lipmana pozostają lata spędzone w Polsce.

znany z

ocena zdjęć

8,8 80 głosów
8,6 57 głosów

filmografia

sortuj wg:

pokaż:

moja aktywność:

zdjęcia
zwiń
1982
Der Tod in der Waschstraße(1982)
1981 6,2
Charlotte(1981)
1979 6,8
Lemminge, Teil 2 Verletzungen(1979)
(TV)
1979 7,0
Lemminge, Teil 1 Arkadien(1979)
(TV)
1975
Die Schöne Marianne(1975)
(serial TV 1975 - )
1974
Münchner Geschichten(1974)
(miniserial 1974 - )
1974 6,6
Jest pan wolny, doktorze Korczak(1974)
Sie sind frei, Doktor Korczak
1972 7,0
Und der Regen verwischt jede Spur(1972)
1970 7,2
Miejsce zbrodni(1970)
Tatort (serial TV 1970 - )
1969 7,3
Pan Wołodyjowski(1969)
1969 6,3
Dzień oczyszczenia(1969)
1967 7,5
Ojciec(1967)
(TV)
1967 5,9
Zosia(1967)
Zosya
1965 6,6
Popioły(1965)
1965 6,7
Sposób bycia(1965)
1964 7,8
Prawo i pięść(1964)
1964 6,6
Najpiękniejsze oszustwa świata(1964)
Les plus belles escroqueries du monde
1963 7,1
Zbrodniarz i panna(1963)
1963 7,2
Rozwodów nie będzie(1963)
1962 7,8
Gangsterzy i filantropi(1962)
1962 7,1
Miłość dwudziestolatków(1962)
L'amour à vingt ans
1961 7,8
Nóż w wodzie(1961)
1961 7,6
Ambulans(1961)
1961
Rozmowa z panem K.(1961)
1960 7,7
Zezowate szczęście(1960)
1959 5,5
Lotna(1959)
1958 7,2
Ósmy dzień tygodnia(1958)
1958 7,4
Zamach(1958)
1957 6,9
Prawdziwy koniec wielkiej wojny(1957)
1956 6,7
Cień(1956)
1956 7,7
Kanał(1956)
1954 6,6
Pokolenie(1954)
1953 5,1
Trzy opowieści(1953)
1953 4,5
Kiedy ty śpisz(1953)
1951 4,9
Ceramika iłżecka(1951)
1951 3,0
Wczoraj i dziś(1951)
scenarzysta
rozwiń
  • W roku 1952 ukończył Wydział Operatorski w PWSF w Łodzi.
  • W roku 1959 został odznaczony Krzyżem Kawalerskii Orderu Odrodzenia Polski.
  • Zmarł w Londynie w Anglii (Wielka Brytania).
  • W 1969 za zdjęcia do "Pana Wołodyjowskiego" Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki I stopnia.
  • Fakty

    -studiował na jednym roku z Andrzejem Wajdą w Łódzkiej Filmówce (później razem nakręcili "Pokolenie") -gdyby nie on, nie powstałby "Nóż w wodzie" - Roman Polański nie dostałby środków na realizację filmu, gdyby nie nazwisko "Lipman" na liście płac -był profesorem w Łodzkiej Filmówce, jego uczniem byl między ...

  • użytkownik usunięty

    Jerzy Lipman...

    • autor: użytkownik usunięty
    • 2003-12-15 10:17:26 +0100

    Jerzy Lipman był opertorem filmowym w "trudnych" dla kinematografii czasach. Wiązało się to z cenzurą realizowana przez KC PZPR. Nie miał w tej sytuacji możliwości wyjścia na szersze wody w rozumieniu kinematografii zagranicznych. A na to zasługiwał.

    1
  • użytkownik usunięty

    przykład.

    • autor: użytkownik usunięty
    • 2003-12-12 18:14:31 +0100

    Jerzy Lipman jest przykladem operatora który dowodzi jednoznacznie że w Polsce też można bylo realizować filmy wspaniale momentami wręcz doskonałe pod względem operatorskim.

    1
  • Lipman to był as

    "Lipman to był as" - tak określił go Roman Polański Więcej znajdziecie w książce/albumie z pięknymi fotami "Zdjęcia: Jerzy Lipman" 200 stron, A4, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe

  • Jego zdjęcia do Popiołów - koszmar!

    • autor: korkusuz
    • 2013-10-07 23:15:11 +0200

    No bo naprawdę, czy profesjonalny operator kadruje tak, że nagminnie obcina postaciom połowę twarzy?!

zobacz wszystkie tematy na forum

twórcy strony zobacz więcej

Cieszymy się, że Ty też masz łeb pełen filmów i chcesz podzielić się swoją wiedzą z innymi.
Niniejsza strona została utworzona dzięki takim jak Ty! Najwięcej treści dodali:

Dowiedz się więcej o