James Van Der Beek odniósł ogromny sukces, wcielając się w rolę Dawsona Leery'ego w Jeziorze marzeń (Dawson's Creek), niezwykle popularnym w Stanach Zjednoczonych realistycznym serialu młodzieżowym. Rola ta uczyniła z niego idola amerykańskich nastolatek; obecnie w USA nadawana jest piąta seria.
Jak wielu amerykańskich aktorów zaczynał od szkolnych przedstawień. Kontuzja wyeliminowała go z gry w zespole futbolowym, ale pozwoliła mu wziąć udział w amatorskim wystawieniu musicalu Grease. Sukces ośmielił Jamesa do dalszych prób. Pierwszym dużym sukcesem był udział w off-Broadwayowskiej produkcji "Finding the sun"(1993), autorstwa zdobywcy Pulitzera E.Albee'go. Pierwszym filmem Jamesa był Angus, który nie zapewnił mu jednak silnej pozycji ani zbyt wielu propozycji. James myślał o porzuceniu aktorstwa i rozpoczął studia na Uniwersytecie Drew w Madison, NJ, wybierając na przedmiot wiodący angielski, a na drugi- socjologię.
Angaż do serialu w 1998r. zmienił wszystko - nadawany w najlepszym czasie antenowym Dawson's Creek pozwolił mu osiągnąć status telewizyjnej gwiazdy. Rola w Varsity Blues miała tylko umocnić tak wykreowany wizerunek Jamesa. Inny charakter miały występy w niezależnych projektach Harvest i I Love You, I Love You Not (w tym ostatnim partnerował Claire Danes). Próbą zaistnienia w kinie popularnym są występy w obu Strasznych filmach. Za Straszny fim James otrzymał nawet nagrodę stacji MTV.