Do Krzemienia, rodzinnego majątku Pławickich, przyjeżdża Stanisław Połaniecki z żądaniem zwrotu pożyczki zaciągniętej przed 20 laty pod zastaw hipoteki. Poznaje tam Marynię, córkę zubożałego ziemianina Pławickiego, rodzi się między nimi zalążek uczucia. Zaprzyjaźniona z obojgiem Emilia namawia Połanieckiego, by oświadczył się Maryni. Okazuje się jednak, że ojciec panny nie ma pieniędzy na spłatę długu. Zdenerwowany Stach wyjeżdża bez pożegnania. Dług hipoteczny Krzemienia sprzedaje swojemu przyjacielowi, adwokatowi Maszce. Po pewnym czasie Maszko wykupuje Krzemień.

Stanisław Połaniecki poznaje Marynię Pławicką, w której zakochuje się od pierwszego wejrzenia.

Historia tragicznej miłości do dziewczyny. Amelia jest żoną wojewody. Miłują ją trzej mężczyźni - król Jan Kazimierz, młody kozak Mazepa i syn wojewody Zbigniew. Ta miłość skończy się tragicznie dla tytułowego Mazepy.

Młoda lekarka wybiera pracę na wsi.

II wojna światowa. Odział im. Czwartaków stawia czoła hitlerowskiemu okupantowi.