Młody hrabia podejmuje zakład z kolegami o to, kto pierwszy zdobędzie względy spotkanej dziewczyny. Okazja do jej poznania nadarza się niespodziewanie szybko.
Akcja filmu toczy się w XVII wieku. Hanusz jest odważnym chłopcem, który mam pod swoją pieczą tajemniczy kamień, zwany "okiem proroka". Pewnego dnia postanawia uwolnić z rąk tureckich swojego ojca. Wyrusza mu na pomoc.
Próba uchwycenia przemian społeczno - obyczajowych spowodowanych przeobrażeniami industrialnymi kraju - poprzez losy przedstawicieli dwóch generacj : ojców i synów. Film składa się z dwóch nowel : "Zwiastowanie" Lecha J.Majewskiego i "Dom" Krzysztofa Sowińskiego.
Haratyk, nie mogąc liczyć na pomoc władz, uruchamia z mieszkańcami wioski tartak. Gdy przedstawiciel partii oświadcza, że jest to własność ludu, którą trzeba zwrócić, górale niszczą swoje dzieło i idą do lasu, gdzie tworzą oddział partyzancki.
Po zakończeniu II wojny światowej Bożek osiedla się na Ziemiach Odzyskanych. Mężczyzna próbuje rozpocząć nowe życie, jednak przeszłość nie pozwala o sobie zapomnieć.