Recenzja filmu

Monster (2023)

Film zbudowany jest na efekcie Rashōmon – tej psychologicznej pułapce, w której każdy widzi prawdę po swojemu, a nikt nie chce przyznać, że może się mylić. Koreeda korzysta z tej konstrukcji jak z brzytwy: każde kolejne spojrzenie przecina poprzednie, odsłaniając, że pod warstwą „dobrych intencji” zawsze czai się potrzeba usprawiedliwienia siebie. Matka, nauczyciel, dziecko – trzy wersje tej samej rzeczywistości, trzy mikroświaty kłamstwa i bezradności.

To film, który rozgrywa się w szkole, ale w istocie mówi o całym społeczeństwie. O tym, jak szybko budujemy narracje, żeby nie musieć widzieć faktów. Jak łatwo stajemy się tłumem – oskarżającym, pouczającym, wściekle przekonanym o własnej racji. Koreeda nie stawia żadnych wykrzykników. On tylko patrzy, a to wystarczy, żeby poczuć wstyd.

Historia dwóch chłopców – Minato i Yoriego – to w tym świecie delikatny wyjątek. Ich relacja wymyka się dorosłemu językowi: zbyt bliska, zbyt czysta, zbyt prawdziwa, by dało się ją zaszufladkować. I właśnie dlatego staje się celem. Społeczeństwo, które nie rozumie, natychmiast szuka winnych. Z empatii zostaje instynkt przetrwania, z miłości – podejrzenie. 

"Monster" nie szuka potworów, on pokazuje, że to my je produkujemy – z obawy przed innością, z braku cierpliwości, z naszej codziennej potrzeby, by wszystko było „normalne”. Koreeda prowadzi ten film jak proces – bez krzyku, bez katharsis. Po prostu pozwala, by widz zrozumiał, że w każdej wersji wydarzeń winny jest ten sam człowiek: ten, który potrzebuje mieć rację.

To film o tym, jak niewiele trzeba, żeby przestać być człowiekiem, i jak wiele odwagi wymaga, by jeszcze próbować nim zostać.