Bunt. Sprawa Litwinienki Pressbooks

Kontrowersyjny dokument o byłym agencie FSB, Aleksandrze Litwinience, zmarłym w Londynie po otrzymaniu śmiertelnej dawki radioaktywnego polonu. Antyputinowski film, nad którym prace rozpoczęły się jeszcze przed śmiercią Litwinienki, obnaża politykę Kremla i metody działania FSB (dawnego KGB). Litwinienko krótko przed śmiercią oświadczył, że padł ofiarą zemsty prezydenta Putina, którego politykę ostro krytykował. Zdjęcia umierającego w szpitalu Litwinienki znalazły się w listopadzie 2006 roku na okładkach gazet całego świata, czyniąc z niego symbol walki z rosyjskim państwem policyjnym. Andriej Niekrasow, bliski przyjaciel byłego rosyjskiego szpiega, towarzyszył Litwinience przez ponad 5 lat. Filmował go od momentu jego przymusowego wyjazdu z Rosji do Londynu, aż do jego ostatnich dni. Bunt. Sprawa Litwinienki pokazuje świat intryg, wielkiej polityki, miłości, lojalności i zdrady. Świat, który jest bardziej złożony i zapierający dech w piersi, niż jakakolwiek fabuła. "Nakręcenie tego filmu było dla mnie osobistym katharsis, sposobem na poradzenie sobie z szokiem spowodowanym stratą przyjaciela, który zmarł okropną śmiercią na moich oczach" ? mówi Niekrasow, który pozostał przy łóżku Litwinienki do samego końca. "Aleksander to prawdziwy męczennik. Jego śmierć była kulminacją tego, do czego dążył przez całe życie: obudzić świat do walki przeciwko bezlitosnemu rosyjskiemu państwu policyjnemu. Ten film jest hołdem dla niego i innych, którzy zmarli walcząc o wolność w naszym kraju w ostatnich latach".

Historia byłego agenta KGB, Aleksandra Litwinienki, który został otruty w listopadzie 2006 roku w Londynie, odsłania ciemne sekrety Kremla. Na film składają się wypowiedzi samego Litwinienki, rozmowy z jego żoną, przyjaciółmi oraz z domniemanymi zabójcami. W ciągu pięciu lat, które dzielą jego ucieczkę z Rosji, a otrucie go w Londynie w listopadzie 2006 roku radioaktywnym polonem 210, były szpieg FSB (eks-KGB) Aleksander Litwinienko spędził wiele godzin z filmowcem Andriejem Niekrasowem tłumacząc mu powody swojego buntu przeciwko rosyjskiemu państwu policyjnemu i wyjaśniając sposób w jaki to państwo powstało i rozwijało się przez ostatnie 10 lat. Jego relacja, przerywana retrospekcjami, wyjaśnia, jak nadzieje na wolność i demokrację po upadku Związku Radzieckiego, zostały rozwiane przez wojnę w Czeczenii i centralizację władzy przez prezydenta Putina. Związek Litwinienki z wojną pomiędzy jego podwładnymi z FSB a oligarchami-dysydentami spowodował jego aresztowanie i krótkie uwięzienie zakończone śmiałą ucieczką wraz z rodziną do politycznie bezpiecznego azylu w Londynie. Jego późniejsze śledztwo w sprawie domniemanego udziału FSB w zamachach terrorystycznych na domy mieszkalne w Moskwie w 1999 roku, o które obwiniono Czeczenów, a które posłużyły za pretekst do wojny, uczyniło z niego śmiertelnego wroga Kremla. Po serii niespodziewanych zgonów i niewyjaśnionych morderstw ważnych opozycjonistów i dziennikarzy, Litwinienko przewidział własny koniec. Na łożu śmierci oskarżył Władimira Putina o wydanie wyroku śmierci także na niego. W tym filmie reżyser stawia zarzuty obecnemu prezydentowi Rosji Władimirowi Putinowi, który zaprzecza swojemu udziałowi w morderstwie Litwinienki. Poprzez serię niepublikowanych wcześniej scen i wywiadów, film podważa wersję Putina i jednocześnie ukazuje skalę korupcji wśród wysoko postawionych urzędników państwowych Rosji a także sposób, w jaki doszedł do władzy sam Putin. Dwaj byli koledzy Litwinienki, którzy rzekomo wsypali mu polon 210 do herbaty podczas spotkania w Londyńskim barze, zaprzeczają w wywiadzie wszelkim oskarżeniom. Prezydent Putin ze złością odrzuca oskarżenia o jego udział w tej zbrodni. Ale emigracyjni koledzy Litwinienki i jego żona są innego zdania...

Aleksander Litwinienko, były podpułkownik rosyjskich służb bezpieczeństwa FSB, zmarł w Londynie 23 listopada 2006 roku w pierwszym w historii zabójstwie dokonanym przy użyciu materiału radioaktywnego. Scotland Yard twierdzi, że wysokotoksyczna, radioaktywna substancja polon 210 została wymieszana z jego herbatą 1 listopada, podczas spotkania z dwoma byłymi kolegami przybyłymi z Rosji. Na łożu śmierci Litwinienko oskarżył prezydenta Rosji Władimira Putina o zlecenie tego morderstwa. Urodzony w 1962 roku w Nalczyku na północnym Kaukazie, wstąpił do KGB w 1989 w trakcie odbywania służby wojskowej. W listopadzie 1998 roku ppłk Litwinienko kierował grupą oficerów FSB, która publicznie oskarżyła swoich przełożonych o korupcję, morderstwa, wyłudzenia i powiązania ze zorganizowaną przestępczością. Wśród oskarżeń był także zarzut próby zorganizowania zabójstwa oligarchy Borysa Bieriezowskiego. Litwinienko został uwięziony w styczniu 1999 roku i oskarżony o złe prowadzenie się. Z zarzutów tych został w pełni oczyszczony październiku tego samego roku. Natychmiast został ponownie aresztowany w oparciu o szereg nowych zarzutów, ale zwolniono go po wpłaceniu kaucji. We wrześniu 2000 roku uciekł z Rosji do Turcji. 1 października 2000 roku wylądował wraz z żoną Mariną i synem Anatolem na lotnisku Heathrow w Londynie, gdzie poprosił o azyl polityczny. Brytyjskie obywatelstwo otrzymał w październiku 2006 roku. Podczas pobytu w Londynie Litwinienko był aktywny w kręgu politycznej emigracji. Szczególnie bliskie relacje nawiązał z Borysem Bieriezowskim. Aleksander Litwinienko jest autorem dwóch książek. Jedna z nich - "Wysadzić Rosję" (2002) zainspirowała powstanie wielokrotnie nagradzanego filmu Niekrasowa Disbelief (2004). Autor utrzymuje, że za zamachami terrorystycznymi na budynki mieszkalne w Moskwie we wrześniu 1999 roku stało FSB, a jej celem było doprowadzenie do wojny w Czeczenii i pomoc Władimirowi Putinowi w wygraniu wyborów prezydenckich. Gang z Łubianki (2003) jest autobiografią, która dokumentuje korupcję w FSB. Obie książki są zakazane w Rosji.

*** Ten film (?) jest bardziej zuchwały i dotkliwy dla Putina niż sprawa, którą swego czasu Moore wytoczył Bushowi. Gazeta Wyborcza *** Mam nadzieję, że odważne pokazanie tego filmu w Cannes nie tylko pokaże światu, do czego zdolne są systemy polityczne, ale także pomoże ludziom takim jak Niekrasow żyć bezpiecznie, tak aby mogli nadal mówić światu prawdę o tym, jak niebezpiecznie jest nie dbać o życie ludzkie. The Lumiere Reader *** Polemizujący, osobisty, nie rozstrzygający. L.A. Times *** Mocna, idealna historia szpiegowska. Corriere della Serra *** Film wymagający zobaczenia. Screen