Lata 90-te XIX wieku w Królestwie Polskim to okres wzmożonej rusyfikacji. Marcin, syn szlachcica, daje się wciągnąć przez nauczycieli i dyrekcję gimnazjum w "naukową" działalność propagującą ideę panslawizmu - ukrytą formę rusyfikacji. Swoje zniewolenie dostrzega dopiero w atmosferze działań patriotycznych inspirowanych przez nowego kolegę, Bernarda Zygiera, wyrzuconego ze szkoły w Warszawie za działalność w konspiracyjnych kołach młodzieżowych.
Akcja filmu toczy się w 1956 roku. Jan Tokarski przeżywa romans z piękną Margit. Jest już bliski myśli porzucenia żony i dzieci, które zostały w kraju. Jednak pewnego dnia, podczas randki w kinie, ogląda wstrząsającą kronikę filmową z rozruchów w Poznaniu. Poruszony do głębi wydarzeniami, zachodzącymi w ojczyźnie staje przed fundamentalnym problemem określenia własnej przynależności narodowej.