Giermek Jiřík zyskuje dar rozumienia mowy zwierząt po zjedzeniu kawałka magicznego węża, łamiąc królewski zakaz. Aby uniknąć kary, musi zdobyć Złotowłosą, księżniczkę z tajemniczego królestwa.
Pan P to 90-letnia szara papuga należąca niegdyś do francuskiego premiera Edouarda Daladiera, który odpowiadał za podpisanie układu monachijskiego. Tenże ptak zostaje porwany przez przechodzącego kryzys wieku średniego dziennikarza Pavela.
Film obejmuje trzy lata z życia czterech uczniów - Petra, który jest jednocześnie narratorem historii oraz jego przyjaciół Popelky, Aleše i Míti. Od momentu, gdy mają piętnaście lat i dostają dowód osobisty, aż do chwili, kiedy starają się uniknąć służby wojskowej w komunistycznej armii i zyskać "niebieską książeczkę". Wraz z przyjęciem dowodu dla chłopców kończy się bezstresowe dzieciństwo i wkraczają oni w dorosłość, będącą permanentnym konfliktem z reżimem, w którym są zmuszeni żyć. Losy bohaterów przedstawiane są za pomocą szeregu epizodów, raz absurdalnych i groteskowych, innym razem dramatycznych i fatalnych w skutkach. Film opowiada o podróży do dorosłości, o poznawaniu ceny, jaką płaci się za wolność, o poszukiwaniu w sobie odwagi do buntu i o odnajdywaniu właściwych wartości.