"Stańczyk" to wyjątkowy film fabularyzowany o najsłynniejszym błaźnie w historii Polski i jego portrecie namalowanym przez Jana Matejkę. W podwójnej roli - królewskiego błazna i samego malarza - występuje Mikołaj Dróżdż. Stańczyk, znany także jako Staś Gąska, pełnił funkcję nadwornego błazna na dworze trzech kolejnych Jagiellonów: Aleksandra, Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta. Urodzony około 1480 roku, stał się jedną z najbarwniejszych postaci polskiego renesansu, choć paradoksalnie niewiele faktów z jego życia przetrwało do naszych czasów. Namalowany w 1862 roku portret Stańczyka okazał się dziełem przełomowym w karierze Jana Matejki. Na płótnie artysta przedstawił błazna w charakterystyczny sposób - samotnego, pogrążonego w zadumie, ubranego w czerwony strój i siedzącego w centrum kompozycji na masywnym fotelu. Film kręcono w autentycznych lokalizacjach, między innymi na Zamku Królewskim na Wawelu. Część historycznych miejsc została odtworzona dzięki technologii komputerowej, co pozwoliło reżyserowi Piotrowi Jaworskiemu na wierne oddanie realiów epoki. Na słynnym obrazie Matejki Stańczyk został ukazany w czasie balu na dworze królowej Bony. Podczas gdy w sąsiednim pomieszczeniu trwa huczna zabawa, błazen w samotności rozważa tragiczną wieść o utracie Smoleńska w 1533 roku. To strategiczne miasto, położone na ważnym szlaku między Warszawą a Moskwą, stanowiło kluczowy punkt obronny na wschodniej granicy państwa polsko-litewskiego.