Aleksander Newski Ciekawostki

Miejsce kręcenia

Zdjęcia do filmu kręcono w Moskwie (ZSRR, obecnie Rosja).

Pozostałe

"Aleksander Newski" jako film o zwycięstwie ludowego ruszenia przeciw germańskim najeźdźcom został wycofany z dystrybucji jesienią 1939 roku po zawarciu traktatu Ribentrop - Mołotow. Sytuacja ta utrzymała się do 1941 roku, kiedy Niemcy zaatakowały ZSRR.

Aleksander Newski to postać historyczna. Żył w latach 1220-1263 i był wielkim księciem włodzimierskim. Zasłynął jako zwycięzca w bitwach nad Newą (1240 rok, wtedy pokonał Szwedów) i na jeziorze Pejpus (Czudzkim), gdzie w 1242 roku pokonał wojska Zakonu Kawalerów Mieczowych. Ta ostatnia bitwa została przedstawiona w filmie.

Sekwencję 35-minutowej bitwy na skutym lodem Jeziorze Czudzkim nakręcono latem. Zamiast śniegu użyto soli.

Za "Aleksandra Newskiego" Eisenstein otrzymał w 1939 roku Order Lenina.

W "Aleksandrze Newskim" Eisenstein zastosował montaż polifoniczny, będący syntezą obrazu, słowa i muzyki. Obrazy skomponowano zależnie od dynamiki zdarzeń - gdy napięcie spada, ujęcia są dłuższe, punkty widzenia niezmienne, a oświetlenie wyrównane; gdy zbliża się kulminacja, zmieniają się punkty widzenia i oświetlenie, gamy czerni i bieli są stosowane kontrastowo. Reżyser położył nacisk na muzykę, która pełni funkcje dramaturgiczne, kontrapunktując obraz.

Scena bitwy na lodzie wynika z miłości Eisensteina do filmu "Męczennica miłości", w którym sceną kulminacyjną jest pogoń na rozległej rzece na kawałkach roztopionego lodu płynącego w stronę wodospadu.

Na wzmianki o bitwie można się natknąć tak w rosyjskich jak i niemieckich kronikach.
Jednakże oba opisy nie są identyczne. Główną różnicą jest liczba wojsk po stronie Zakonu Krzyżackiego-300 w kronikach niemieckich, zaś 2000 w starorosyjskich. Wynika to prawdopodobnie z tego, iż kronika rosyjska w poczet wojsk zakonnych zakwalifikowała także służbę krzyżaków. Dokładne miejsce bitwy nie jest znane aż do dziś.