Wielkie historie wspinaczkowe w Yosemite
Lista klasyczna 11 tytułów
Legendarne historie wspinaczkowe z Parku Narodowego Yosemite w USA. Lista autorska.
Proszę przeczytać CAŁY KOMENTARZ PONIŻEJ.
Trzy filmy, które uważam za najważniejsze nazwałem trylogią – stanowią trzpień wokół którego umiejscowiłem pozostałe produkcje. Jeśli nie jesteś nieco maniakalnie nastawiony(/-a) do tematu to najlepiej ograniczyć się do trylogii, a jeśli chcesz eksplorować temat, to polecam eksplorować opowieść w następującej kolejności (pozycje, których brak na Filmwebie i te znajdujące się na liście pod komentarzem):
Sentinel: The West Face (1967)
Buntownicy na krawędzi (2014)
Free Climbing the Nose (1997)
Assault on El Capitan (2013)
The Dawn Wall (2017)
First Ascent, e1 "Alone on the Wall" (2010)
Free Solo: ekstremalna wspinaczka (2018)
Między mrokiem a geniuszem (2026)
Wspinaczka (2025)
The Queen Swing (2026)
Wet Lycra Nightmare (2023)
Wall Rats (2006)
Wampler's Ascent (2013)
Brak na FW:
Wet Lycra Nightmare (2023) [tt29294434] – na marginesie listy. Leaning Tower, droga Wet Lycra Nightmare. Ocena: 6.
Inne wspinaczkowe z Yosemite, których nie warto oglądać:
Salathé: Blood, Sweat and Bagels (2000) [tt3713902, brak na FW]. Ocena: 3.
Do sprawdzenia:
El Capitan (1978)
The Sharp End (2007)
Progression (2009) – segmenty
King Lines (2007)
Warren Harding & Royal Robbins – archiwalne filmy 60. i 70.
Vertical Frontier (2002)
Brave New Wild (2014)
Masters of Stone – I-IV, lata 90.
Center of the Universe (1998)
Free in Yosemite (1998)
Rampage (1999)
Yosemite Bouldering (2002)
Masters of Stone I-VI
Reel Rock
Fine Lines (2019)
The Core (2005) reż. Roman Gackowski
The Queen Swing (2026)
Sukcesywnie będę oglądał kolejne filmy i uzupełnię listę.
Do wiadomości podaję swoje oceny, co powinno porównawczo oddawać atrakcyjność danej produkcji. Ostatnia aktualizacja: 17 VII 2026 r.
Proszę przeczytać CAŁY KOMENTARZ PONIŻEJ.
Trzy filmy, które uważam za najważniejsze nazwałem trylogią – stanowią trzpień wokół którego umiejscowiłem pozostałe produkcje. Jeśli nie jesteś nieco maniakalnie nastawiony(/-a) do tematu to najlepiej ograniczyć się do trylogii, a jeśli chcesz eksplorować temat, to polecam eksplorować opowieść w następującej kolejności (pozycje, których brak na Filmwebie i te znajdujące się na liście pod komentarzem):
Sentinel: The West Face (1967)
Buntownicy na krawędzi (2014)
Free Climbing the Nose (1997)
Assault on El Capitan (2013)
The Dawn Wall (2017)
First Ascent, e1 "Alone on the Wall" (2010)
Free Solo: ekstremalna wspinaczka (2018)
Między mrokiem a geniuszem (2026)
Wspinaczka (2025)
The Queen Swing (2026)
Wet Lycra Nightmare (2023)
Wall Rats (2006)
Wampler's Ascent (2013)
Brak na FW:
Wet Lycra Nightmare (2023) [tt29294434] – na marginesie listy. Leaning Tower, droga Wet Lycra Nightmare. Ocena: 6.
Inne wspinaczkowe z Yosemite, których nie warto oglądać:
Salathé: Blood, Sweat and Bagels (2000) [tt3713902, brak na FW]. Ocena: 3.
Do sprawdzenia:
El Capitan (1978)
The Sharp End (2007)
Progression (2009) – segmenty
King Lines (2007)
Warren Harding & Royal Robbins – archiwalne filmy 60. i 70.
Vertical Frontier (2002)
Brave New Wild (2014)
Masters of Stone – I-IV, lata 90.
Center of the Universe (1998)
Free in Yosemite (1998)
Rampage (1999)
Yosemite Bouldering (2002)
Masters of Stone I-VI
Reel Rock
Fine Lines (2019)
The Core (2005) reż. Roman Gackowski
The Queen Swing (2026)
Sukcesywnie będę oglądał kolejne filmy i uzupełnię listę.
Do wiadomości podaję swoje oceny, co powinno porównawczo oddawać atrakcyjność danej produkcji. Ostatnia aktualizacja: 17 VII 2026 r.
Sentinel: The West Face
Interludium trylogii. Spokojne wejście w klimat dawnego wspinania w Yosemite.
PIERWSZA część TRYLOGII. Historyczny rys narodzin kultury wspinaczkowej w Yosemite i przebiegu tamtejszej rywalizacji.
Lynn Hill jako pierwsza wspięła się w stylu free na Nose.
Assault on El Capitan
Interludium do drugiej części trylogii. Głównie okres 1990-2010. Sporo o Wings of Steel.
The Dawn Wall
2017
DRUGA część TRYLOGII. Wciągająca opowieść o przebiegu zdobycia ściany najtrudniejszą drogą; doskonale pokazuje z czym mamy do czynienia mówiąc o wspinaczce na El Capitan.
First Ascent
First Ascent
2010
Interludium do trzeciej części trylogii. Wyłącznie odcinek e1 "Alone on the Wall". 23 letni Honnold zasłynął pierwszym przejściem free solo drogi Regular Northwest Face na Half Dome.
TRZECIA część TRYLOGII. Najważniejszy film na liście. Coś w rodzaju najtrudniejszego, ostatecznego osiągnięcia i zamknięcie historii. Oprócz tego filmu jest jeszcze "Free Solo 360" – siedmiominutowa sklejka wyimków z "Free Solo", ale na Filmwebie jej nie ma.
Uzupełnienie trylogii o historię życia Deana Pottera. Dominuje wingsuiting, ale wspinaczki też jest sporo. Nieco o relacji Potter—Honnold.
Wspinaczka
2025
Rozwinięcie drugiej części trylogii o wymiar kobiecy. Pierwsza kobieta, która wspięła się na El Capitan poniżej 24 godzin. Wybrała trudniejszą drogę "Golden Gate". Wspięło się nią w sylu free (nie mylić z free solo) tylko trzech, wszyscy legendarni: Brad Gobright, Tommy Caldwell, Alex Honnold (jako jedny w stylu free solo). Bohaterka chce należeć do grupy tych wielkich. Film próbuje całościowo objąć życie Emily Harrington, a punktem kulminacyjnym umiejscawia na El Cap. Pierwszoplanową rolę ma tu Honnold.
Wall Rats
2006
Film na marginesie listy. Tym razem bohaterami są osoby próbujące zdobyć El Capitan jako najmłodsze w historii.
Wampler's Ascent
Wampler's Ascent
2013
Podaję na marginesie listy. Niepełnosprawny ruchowo wciąga się na El Capitan.