Recenzja filmu

La perra (2026)
Dominga Sotomayor

Blaski i cienie psiacierzyństwa

"La Perra" pachnie jak ciepłe bułeczki prosto z pieca. Niejedną już taką w życiu zjedliśmy, ale Sotomayor udowadnia, że nawet przy takim nagromadzeniu nostalgii można zachować formalną dyscyplinę
Blaski i cienie psiacierzyństwa
Od pierwszych scen najnowszego projektu Domingi Sotomayor oko zachwyca malownicza ziarnistość: od falującej morskiej wody po wyspiarską florę. Chilijka ujmuje krajobraz, jakby każdy kadr miał być elementem nostalgicznego albumu – niczym Helena Wittman w "Kwiatach ludzkiego ciała". Niedługo później wybrzmiewają pierwsze piosenki ze ścieżki dźwiękowej – brzmienia, które mogą wydawać się znajome nawet tym niezaznajomionym z meksykańskim popem lat 80. Idylla "La perry" wydaje się nazbyt baśniowa, kolory za ostre, a tęsknota nader strzelista. Podskórny smutek głównej bohaterki i zalążka jej relacji ze znalezionym zwierzęciem powoli wychodzą na wierzch.


W życiu Silvii fajerwerki zdarzają się rzadko. Egzystuje w pełnej synchronizacji ze swoją wyspą: z tym, co akurat trzeba zrobić i na co pozwala pogoda. Rozrywkę gwarantują słuchane w telewizyjnych programach smęty. Prowadzi spokojne życie ze swoim partnerem, ale w tym ułożonym świecie tli się jakiś niewyrażony brak, który coraz to dobitniej ujawnia się na ekranie jako chęć poszerzenia rodziny o potomka i ukojenie macierzyńskiego instynktu. Odpowiedzią na ten pat okazuje się znaleziony porzucony szczeniak, a raczej tytułowa suka – bo pod takim tytułem ukazał się w Polsce literacki pierwowzór filmu autorstwa Pilar Quintany w tłumaczeniu Iwony Michałowskiej-Gabrych. Sotomayor przenosi kolumbijski bestseller do swojej ojczyzny i zmienia nieco przyrodnicze tło opowieści, które w gruncie rzeczy ma niebagatelne znaczenie nie tylko dla estetycznych wrażeń, ale i rytmu przeżywania Silvii.

Zwierzęce opowieści bywają nieznośne, wpasowując się w pewne stałe schematy. Próby wyjścia poza antropocentryczną perspektywę albo przewrotnego spojrzenia na ich stereotypowe role co rusz przybywają na kinowe ekrany, przekonane, że mówią coś nad wyraz odkrywczego, choć w gruncie rzeczy nie schodzą z utartej ścieżki zwierzęcych dyskursów. W ostatnich latach można było jednak odnaleźć nieco świeżych spojrzeń na tę tematykę w postaci "IO", "Pepe" czy "Good Boya", więc nie było powodu spisywać najnowszego projektu Sotomayor na straty. "La Perra" nie odkrywa być może nowych kart. Rozwija sentymentalną opowieść o transgatunkowej przyjaźni, z której cieniami Silvia będzie musiała się w końcu skonfrontować. Antropomorfizacja zwierząt może dać w końcu pewne ukojenie, ale nie zmieni się tak po prostu pewnych różnic. Sotomayor odkrywa te karty powoli, by wpasować się w rytm, w jakim płynie malownicze tło opowieści, i nie przytłoczyć widza.


Yuri otrzymuje imię po ulubionej piosenkarce Silvii – legendzie meksykańskiego popu lat 80. – i niczym jej piosenki towarzyszy kobiecie w kolejnych etapach godzenia się z rzeczywistością. W końcu przypomina jednak, że jest istotą nie tylko żywą, lecz i należącą do dzikiego świata, której nie da się utrzymać na uwięzi w mirze domowego ogniska, choćby najprzytulniejszego. Sotomayor jest tutaj niesamowitą synestetką. Obraz pulsuje fakturą i kolorystyką tak, że na skórze można poczuć promienie słońca, a w powietrzu woń morskich żniw. Przypomina w tym Hlynura Pálmasona, szczególnie z "Miłości, która zostaje". W tej całej malowniczej estetyce wybija się raz mocno elektroniczna, a innym razem ascetycznie sentymentalna ścieżka dźwiękowa Clinta Mansella, co wprowadza smaczny kontrast do przebojów Yuri, które się tutaj przewijają. W pewnym brazylijskim filmie usłyszałam kiedyś kwestię, że nikt tak nie łączy ludzi jak "Król" Roberto Carlos – można by go nazwać ichniejszym Krzysztofem Krawczykiem. Ten brazylijski akcent nie jest tu zresztą przypadkowy, bo reżyserka zamyka film "Aguenta coração" José Augusto, nieco młodszego kolegi po fachu Carlosa, z którym zdarzyło mu się wystąpić. Karen w "To właśnie miłość" oznajmia swojemu mężowi Harry’emu, że to Joni Mitchell nauczyła ją czuć. Wydaje się jakby te wszystkie role w życiu Silvii spełniała właśnie Yuri – przypominała, jak to jest czuć się człowiekiem i współistnieć z drugą żywą istotą w emocjonalnej relacji: czy to z psem, z partnerem, społecznością, w której żyjemy, czy wreszcie z samym sobą.

"La Perra" pachnie jak ciepłe bułeczki prosto z pieca. Niejedną już taką w życiu zjedliśmy, ale Sotomayor udowadnia, że nawet przy takim nagromadzeniu nostalgii można zachować formalną dyscyplinę i wyjść z kina z poczuciem kinofilskiej satysfakcji. Reżyserka maluje wszelkie napięcia barwnością chilijskiego pejzażu, a następnie zalewa je domową herbatką. Przygląda się blaskom i cieniom osławionego psiacierzyństwa, ale nie zapomina o nierównorzędności relacji człowieka ze zwierzęciem, nieuchronnej hierarchii, która jednak może się okazać nieco przewrotna, czy odmiennych sposobach poznawania świata sprawiających, że nie wszystkie nieporozumienia można wyjaśnić. Reżyserka zdaje się jednak głosić, że właśnie to jest w tym wszystkim najpiękniejsze. Canneńska Psia Palma dla Yuri zdecydowanie zasłużona.
1 10 6
Czy uznajesz tę recenzję za pomocną?