Graham Greene II

Graham Greene (22 czerwca 1952 w Ohsweken w Rezerwacie Sześciu Narodów w Ontario – 1 września 2025 w Stratford) był kanadyjskim aktorem filmowym, telewizyjnym i teatralnym, pochodzenia Oneida. Zyskał międzynarodową rozpoznawalność głównie dzięki kreacjom w takich produkcjach jak "Tańczący z wilkami" (1990), "Na rozkaz serca" (1992) oraz "Zielona mila" (1999). Za przełomową rolę Kicking Birda (Ziŋtká Nagwáka) w filmie "Tańczący z wilkami" w reżyserii Kevina Costnera otrzymał w 1991 roku nominację do Nagrody Akademii Filmowej (Oscara) dla najlepszego aktora drugoplanowego.

Wczesne lata

Graham Greene urodził się i dorastał w Kanadzie, w Rezerwacie Sześciu Narodów w Ontario, jako członek plemienia Oneidów, należącego do Ligi Irokezów. Jego wczesne lata były silnie związane z kulturą rdzennych narodów. Przed rozpoczęciem kariery artystycznej pracował fizycznie, m.in. w hutach stali oraz w przemyśle budowlanym, gdzie pełnił role spawacza, cieśli i robotnika. Choć nie od razu podjął formalną edukację artystyczną, po swoim debiucie aktorskim podjął decyzję o profesjonalnym szkoleniu scenicznym. Był także ściśle związany z kanadyjskimi środowiskami teatralnymi, często współpracując z Native Earth Performing Arts.

Historia kariery

Kariera Grahama Greene’a rozpoczęła się pod koniec lat 70. Zadebiutował w telewizji w 1979 roku, w jednym z odcinków serialu "The Great Detective". Początkowe doświadczenia skłoniły go do podniesienia kwalifikacji, co zaowocowało udanym debiutem filmowym w 1983 roku w obrazie "Running Brave". We wczesnej fazie kariery telewizyjnej wyróżnił się rolą Pete’a "Baby" Greena w serialu "Spirit Bay" (1984–1986), który był jedną z pierwszych kanadyjskich produkcji skupiających się na życiu rdzennych mieszkańców.

Przełom w jego karierze nastąpił w 1990 roku wraz z premierą historycznego dramatu "Tańczący z wilkami". Rola Kicking Birda przyniosła mu globalne uznanie oraz nominację do Oscara, ugruntowując jego pozycję jako jednego z czołowych aktorów wcielających się w postacie rdzennych Amerykanów. Po tym sukcesie Greene regularnie występował w dużych hollywoodzkich produkcjach, takich jak "Zabójcza broń 3" (1992), "Maverick" (1994), "Szklana pułapka 3" (1995) oraz dramacie "Zielona mila" (1999), gdzie zagrał strażnika więziennego Shighnessy'ego.

W późniejszym okresie kariery aktorskiej występował zarówno w filmach kinowych ("Strzelec" z 2007, "Saga Zmierzch: Księżyc w nowiu" z 2009, "Wind River. Na przeklętej ziemi" z 2017), jak i w produkcjach telewizyjnych, w tym w serialach "Przystanek Alaska" oraz "Longmire". W latach 1997–2001 pełnił także rolę gospodarza dokumentalnego serialu "Exhibit A: Secrets of Forensic Science". Greene pozostał aktywny zawodowo aż do ostatnich lat życia.

Najważniejsze role

Do najważniejszych ról Grahama Greene’a można zaliczyć:

- Kicking Bird (Ziŋtká Nagwáka) w filmie "Tańczący z wilkami" (1990) z Kevinem Costnerem.
- Shighnessy w filmie "Zielona mila" (1999) z Tomem Hanksem i Michaelem Clarke’em Duncanem.
- Joe Talbot w filmie "Szklana pułapka 3" (1995) z Bruce’em Willisem.
- Walter Crow Horse w filmie "Na rozkaz serca" (1992) z Valem Kilmerem.
- Calvin w filmie "Transamerica" (2005) z Felicity Huffman.

Wszystkie filmy i seriale z udziałem aktora znajdziesz TUTAJ.

Nominacje i zdobyte nagrody

Graham Greene był wielokrotnie honorowany za swój wkład w sztukę i kulturę. W 1991 roku otrzymał najważniejszą w swojej karierze nominację do Nagrody Akademii Filmowej (Oscara) w kategorii Najlepszy aktor drugoplanowy za rolę w filmie "Tańczący z wilkami". W 2015 roku został odznaczony tytułem Członka Orderu Kanady (CM), jednym z najwyższych cywilnych odznaczeń w tym kraju, za zasługi dla sztuki aktorskiej oraz promocję kultury rdzennych narodów. W 2025 roku, pod koniec życia, uhonorowano go Nagrodą Gubernatora Generalnego Kanady za całokształt twórczości artystycznej.

Pełną listę nominacji i nagród można znaleźć TUTAJ.

Działalność poza aktorstwem

Przed ugruntowaniem swojej kariery aktorskiej w teatrze i filmie, Graham Greene zdobywał doświadczenie sceniczne, grając w sztukach w reżyserii rdzennych twórców, m.in. w "Dry Lips Oughta Move to Kapuskasing". Poza ekranem zajmował się również promowaniem autentycznego przedstawiania rdzennej tożsamości i kultury, często łącząc aktorstwo z działalnością na rzecz swojej społeczności.