Hrabia Drakula

Jedna z najsłynniejszych postaci grozy w kulturze światowej — łącząca elementy historii, legendy i literatury. Jej wizerunek opiera się na dwóch głównych źródłach: historycznej postaci XV-wiecznego wołoskiego księcia Vlada III Draculi (zwanego też Palownikiem) oraz fikcyjnym wampirze stworzonym przez pisarza Brama Stokera w powieści "Drakula" z 1897 roku.

Historyczny hospodar zasłynął z bezwzględnej walki z wrogami, zwłaszcza z Imperium Osmańskim, oraz z okrutnej metody karania przeciwników przez palowanie. Jego przydomek Drakula wywodzi się od ojca, Vlada II Draculi, członka Zakonu Smoka, a samo słowo z czasem zaczęło kojarzyć się również z diabłem. Choć prawdziwy Vlad nie był wampirem, jego legenda stała się fundamentem dla jednej z najbardziej sugestywnych postaci grozy.

W literaturze Stokera Drakula jest średniowiecznym wampirem, arystokratą zamieszkującym mroczny zamek w Transylwanii. Ukazany jest jako istota nieśmiertelna, żywiąca się ludzką krwią i obdarzona nadnaturalnymi zdolnościami: potrafi przemieniać się w nietoperza, wilka lub mgłę, kontrolować nocne stworzenia i hipnotyzować ludzi. Jednocześnie pozostaje postacią inteligentną, wyrachowaną i niezwykle charyzmatyczną. Jego przeciwnikami stają się między innymi Abraham Van Helsing czy Jonathan Harker, którzy próbują powstrzymać jego ekspansję w Anglii.

W późniejszych interpretacjach filmowych rozbudowano jednak historię hrabiego o dramatyczne wydarzenia z jego ludzkiego życia. W wielu wersjach Drakula przedstawiany jest jako dawny wojownik chrześcijański, który walczył w obronie Europy przed Turkami. Podczas jednej z wypraw wojennych dochodzi do tragedii: jego ukochana żona, często przedstawiana jako Elisabeta, zostaje podstępnie poinformowana o rzekomej śmierci męża. W rozpaczy rzuca się z murów zamku. Według doktryny Kościoła samobójstwo oznaczało potępienie duszy, dlatego gdy Vlad powraca z wojny i dowiaduje się o losie ukochanej, popada w rozpacz i gniew wobec Boga.

W dramatycznej scenie władca wyrzeka się Boga i przebija mieczem krucyfiks w kaplicy zamkowej. Z rozbitego krzyża wypływa krew, a Vlad wypowiada bluźnierczą przysięgę, że odtąd będzie żył wiecznie, karmiąc się krwią, aby przeciwstawić się niesprawiedliwości losu. W ten sposób zostaje obłożony klątwą nieśmiertelności i przemienia się w wampira – Drakulę. Od tej chwili jego egzystencja staje się wieczną wędrówką przez stulecia.

Motywem napędzającym jego działania staje się tęsknota za utraconą ukochaną. Drakula wierzy, że jej dusza może odrodzić się w innym ciele. Przez wieki poszukuje śladu jej reinkarnacji. Dopiero pod koniec XIX wieku odkrywa kobietę niezwykle podobną do jego dawnej miłości – Minę Harker. To właśnie ona staje się dla niego symbolem powrotu utraconego uczucia i nadzieją na ponowne zjednoczenie. Z tego powodu Drakula opuszcza swój zamek w Transylwanii i udaje się do Anglii, gdzie Mina mieszka wraz ze swoim narzeczonym, Jonathanen Harkerem.

W interpretacji romantycznej Drakula nie jest już wyłącznie potworem, lecz tragiczną postacią rozdwojoną między potwornością swojej natury a pamięcią o dawnej miłości. Jego historia staje się opowieścią o utracie, buncie przeciw Bogu i desperackiej próbie odzyskania utraconej ukochanej. Ten wątek szczególnie silnie podkreślił Gary Oldman, odtwórca roli Drakuli w filmie Coppoli oraz później Caleb Landry Jones w "Drakula. Historia wiecznej miłości" w reżyserii Luca Bessona.

Postać wampira pojawiała się w kinie wielokrotnie. Jedną z pierwszych i najbardziej wpływowych adaptacji był niemiecki film "Nosferatu - symfonia grozy" z 1922 roku w reżyserii F. W. Murnau, gdzie wampir – pod nazwą Hrabia Orlok – został zagrany przez Maxa Schrecka jako przerażające, niemal nieludzkie stworzenie. Ponieważ twórcy nie mieli praw do powieści Stokera, zmienili nazwę postaci na Nosferatu. W klasycznej hollywoodzkiej adaptacji "Dracula" z 1931 roku rolę arystokratycznego wampira zagrał Bela Lugosi, tworząc ikoniczny wizerunek eleganckiego hrabiego w czarnej pelerynie. Z kolei w filmach studia Hammer w latach 50. i 60. Drakula został przedstawiony jako bardziej brutalny i demoniczny potwór dzięki kreacji Christophera Lee.