Brenda Fricker 

Brenda Fricker (ur. 17 lutego 1945 roku w Dublinie, zm. 16 lipca 2026 roku tamże) była irlandzką aktorką filmową, telewizyjną i teatralną. Międzynarodową sławę i uznanie przyniosły jej role w filmach "Moja lewa stopa" oraz "Kevin sam w Nowym Jorku". Jest pierwszą w historii irlandzką aktorką, która zdobyła Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej. Ta prestiżowa nagroda ugruntowała jej pozycję jako jednej z najważniejszych postaci w historii kina.

Wczesne lata
Dorastała w Dublinie jako młodsza z dwóch córek dziennikarza Desmonda Frickera i nauczycielki Biny Fricker. W młodości nie planowała kariery aktorskiej, lecz pragnęła zostać dziennikarką. Jako nastolatka podjęła pracę asystentki redaktora działu sztuki w dzienniku "The Irish Times". Jej wczesne lata były naznaczone trudnymi doświadczeniami, w tym nadużyciami ze strony starszego mężczyzny oraz poważnym wypadkiem rowerowym w wieku czternastu lat, który na dwa lata przykuł ją do łóżka szpitalnego i przerwał jej edukację.

Historia kariery
Jej przygoda z aktorstwem rozpoczęła się przypadkowo w wieku dziewiętnastu lat, gdy za namową przełożonego wzięła udział w castingu do serialu "Tolka Row" oraz zagrała epizod w filmie "W niewoli uczuć" z 1964 roku. To doświadczenie skłoniło ją do porzucenia dziennikarstwa na rzecz aktorstwa. Początkowo rozwijała swój warsztat na scenach teatralnych, współpracując między innymi z Royal Shakespeare Company. Ogromną popularność w Wielkiej Brytanii przyniosła jej kreacja Megan Roach w serialu medycznym "Na sygnale", w którą wcielała się regularnie w latach 1986–2010.

Kamieniem milowym okazał się rok 1989, kiedy reżyser Jim Sheridan zaangażował ją do dramatu "Moja lewa stopa", co otworzyło przed nią drzwi do Hollywood. W latach dziewięćdziesiątych zagrała w wielu amerykańskich produkcjach, w tym w hitowej komedii "Kevin sam w Nowym Jorku". W późniejszym okresie kariery skupiła się na kinie irlandzkim i brytyjskim, pojawiając się w takich filmach jak "Albert Nobbs" czy "Ja w środku tańczę". Jednym z jej ostatnich projektów był miniserial "Holding" z 2022 roku.
Aktorka zmarła 16 lipca 2026 roku w Dublinie w wieku osiemdziesięciu jeden lat z powodu niewydolności serca.

Najważniejsze role
Do najważniejszych ról Brendy Fricker można zaliczyć:
- Bridget Fagan Brown w filmie "Moja lewa stopa" u boku Daniela Day-Lewisa
- Kobieta z gołębiami w filmie "Kevin sam w Nowym Jorku"
- Megan Roach w serialu "Na sygnale"
- Bernie Guerin w filmie "Veronica Guerin" u boku Cate Blanchett
- Maggie McCabe w filmie "Pole"
- Polly w filmie "Albert Nobbs" u boku Glenn Close

Wszystkie filmy i seriale z udziałem aktorki znajdziesz TUTAJ.

Nominacje i zdobyte nagrody
Najważniejszym wyróżnieniem w karierze aktorki był zdobyty w 1990 roku Oscar dla najlepszej aktorki drugoplanowej za rolę w filmie "Moja lewa stopa". Kreacja ta przyniosła jej również nominację do Złotego Globu oraz nagrody od stowarzyszeń krytyków filmowych z Los Angeles i Bostonu. W późniejszych latach była nominowana do nagród Irish Film and Television Awards za role w filmach "Veronica Guerin", "Ja w środku tańczę" oraz "Albert Nobbs". 

Wszystkie nagrody i nominacje znajdziesz TUTAJ.

Działalność poza aktorstwem
Zanim całkowicie poświęciła się aktorstwu, pracowała jako dziennikarka i asystentka scenariuszowa w telewizji. Pod koniec życia zaangażowała się w działalność literacką, czego owocem była wydana we wrześniu 2025 roku autobiografia zatytułowana "She Died Young: A Life in Fragments". W publikacji tej aktorka otwarcie opisała traumatyczne doświadczenia ze swojego dzieciństwa, w tym problem wykorzystywania seksualnego oraz trudne zmagania ze zdrowiem, co stało się ważnym głosem w debacie publicznej na temat ochrony ofiar przemocy.