Ryszard Ronczewski 

Ryszard Ronczewski (27 czerwca 1930, Puszkarnia koło Wilna – 17 października 2020, Sopot) był wybitnym polskim aktorem teatralnym, filmowym i telewizyjnym, a także reżyserem i mimem. Jego długa kariera, trwająca ponad sześć dekad, zaowocowała rolami w ponad siedemdziesięciu produkcjach, w tym w klasykach polskiego kina, takich jak "Krzyżacy" i "Pan Wołodyjowski". Uznanie międzynarodowe zdobył pod koniec życia rolą w niemieckim filmie "Kadisz dla przyjaciela", za którą otrzymał prestiżową Nagrodę Publiczności w Szanghaju.

Wczesne lata

Ryszard Ronczewski urodził się w Puszkarni koło Wilna, w rodzinie Włodzimierza i Olgi Ronczewskich. Matka przyszłego aktora była nauczycielką. W latach 1936–1943 mieszkał we Lwowie, a następnie przebywał w Jaktorowie pod Warszawą, gdzie spędził okres wojenny. Po zakończeniu II wojny światowej, w 1945 roku, osiedlił się na stałe w Sopocie, gdzie mieszkał aż do śmierci. Formalną edukację artystyczną zdobył w Łodzi. W 1956 roku ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną, co ukształtowało jego dalszą profesjonalną drogę.

Historia kariery

Kariera zawodowa Ronczewskiego rozpoczęła się jeszcze w trakcie studiów. Debiut sceniczny miał miejsce w 1954 roku na deskach Teatru Powszechnego w Łodzi. Po ukończeniu szkoły pracował w Teatrze Nowym w Łodzi (1956–1957), a następnie w Operetce Warszawskiej (1958–1959). W 1966 roku związał się na dłużej z Teatrem Wybrzeże w Gdańsku, gdzie występował do 1974 roku, ugruntowując swoją pozycję jako aktor sceniczny.

Równolegle rozwijał karierę filmową, choć początkowo grał głównie role drugoplanowe i epizodyczne. Pojawił się w takich produkcjach jak "Krzyżacy" (1960) czy "O dwóch takich, co ukradli Księżyc" (1962). Kluczowym okresem w jego filmografii były lata 60., kiedy wystąpił w szeregu filmów historycznych, w tym w "Panu Wołodyjowskim" (1969).

W późniejszych dekadach Ronczewski często pracował w produkcjach niemieckich i międzynarodowych. Uznanie krytyków i publiczności zyskał za rolę Rabina Alexandra Zamskoya w filmie "Kadisz dla przyjaciela" (2012). Był aktywny zawodowo do końca życia, pojawiając się m.in. w filmach "Pokłosie" (2012) i "Chemia" (2015). Jego ostatnią rolą, której premiera odbyła się pośmiertnie, była postać Antoniego Wilka w filmie "Wesele" (2021). Ryszard Ronczewski zmarł 17 października 2020 roku w Sopocie w wieku 90 lat z powodu zakażenia COVID-19.

Najważniejsze role

Do najważniejszych ról Ryszarda Ronczewskiego można zaliczyć:
- Rabina Alexandra Zamskoya w filmie "Kadisz dla przyjaciela".
- Rabusia napadającego na Wołodyjowskiego i Zagłobę w filmie "Pan Wołodyjowski".
- Szefa produkcji w spółdzielni "Naprzód" w filmie "Bicz Boży".
- Marynarza na "Rosicie" w filmie "Cała naprzód".
- Miłosza w serialu "Stara baśń".
- Scenarzystę filmu kryminalnego w serialu "Podróż za jeden uśmiech" (odc. 4).
Wszystkie filmy i seriale z udziałem aktora znajdziesz TUTAJ.

Nominacje i zdobyte nagrody

Ryszard Ronczewski był laureatem licznych nagród i odznaczeń państwowych za swój wkład w kulturę. W 1978 roku został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, a w 2007 roku otrzymał Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Za rolę w filmie "Kadisz dla przyjaciela" zdobył międzynarodowe uznanie, otrzymując w 2012 roku nagrodę dla najlepszego aktora na Festiwalu Filmów o Tematyce Żydowskiej w Warszawie. Najważniejszym zagranicznym wyróżnieniem była Nagroda Publiczności dla najlepszego aktora zagranicznego, potocznie nazywana "Chińskim Oskarem", którą otrzymał w 2013 roku podczas 21. China Golden Rooster and Hundred Flowers Film Festival w Szanghaju. Otrzymał także Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury, przyznawaną dwukrotnie, w 2005 i 2015 roku, oraz statuetkę "Sopocka Muza" w 1999 roku za wybitne osiągnięcia.

Pełną listę nominacji i nagród można znaleźć TUTAJ.

Działalność poza aktorstwem

Ryszard Ronczewski aktywnie działał również jako reżyser i animator życia artystycznego. W latach 1970–1974 pełnił funkcję kierownika artystycznego Estrady Sopockiej. Odpowiadał w tym okresie także za organizację Międzynarodowego Festiwalu Piosenki w Sopocie. Prowadził również działalność reżyserską, pracując w Teatrze Muzycznym w Gdyni w latach 1974–1979 oraz ponownie w latach 1983–1984.