Ernst Ingmar Bergman

[{"id":2,"name":"director","above5p":true,"career":{"name":"reżyser"},"ranking":{"name":"Reżyserii","link":"/person/ajax/roles/12993/2","url":"/ranking/person/director"},"rating":{"count":2911,"rate":8.542425283407765,"desc":"ocen","profession":"pracy reżysera"}},{"id":1,"name":"screenwriter","above5p":true,"career":{"name":"scenarzysta"},"ranking":{"name":"Scenariuszy","link":"/person/ajax/roles/12993/1","url":"/ranking/person/screenwriter"},"rating":{"count":1114,"rate":8.056552962298024,"desc":"ocen","profession":"scenariuszy"}},{"id":17,"name":"originalMaterials","above5p":false,"career":{"name":"autor materiałów do scenariusza"},"ranking":{"name":"Materiałów do scenariusza","link":"/person/ajax/roles/12993/17","url":"/ranking/person/originalMaterials"},"rating":{"count":49,"rate":9.204081632653061,"desc":"ocen","profession":"materiałów do scenariusza"}},{"id":7,"name":"producer","above5p":false,"career":{"name":"producent"},"ranking":{"name":"Produkcji","link":"/person/ajax/roles/12993/7","url":"/ranking/person/producer"},"rating":{"count":24,"rate":9.125,"desc":"oceny","profession":"pracy producenta"}},{"id":20,"name":"voices","above5p":false,"career":{"name":"aktor dubbingowy"},"ranking":{"name":"Ról głosowych","link":"/person/ajax/roles/12993/20","url":"/ranking/person/voices"},"rating":{"count":11,"rate":7.909090909090909,"desc":"ocen","profession":"gry aktorskiej"}},{"id":6,"name":"actors","above5p":false,"career":{"name":"aktor"},"ranking":{"name":"Ról aktorskich","link":"/person/ajax/roles/12993/6","url":"/ranking/person/actors/male"},"rating":{"count":9,"rate":6.555555555555555,"desc":"ocen","profession":"gry aktorskiej"}},{"id":21,"name":"himself","above5p":false,"career":{"name":"we własnej osobie"},"ranking":{"name":"Występów","link":"/person/ajax/roles/12993/21","url":"/ranking/person/himself"},"rating":{"count":2,"rate":9,"desc":"oceny","profession":"występów osoby"}}]
8,5
2 911 ocen pracy reżysera
Ingmar Bergman
Ingmar Bergman urodził się w Upsali 14 lipca 1918 roku. Jego ojcem był luterański pastor Eric Bergman, późniejszy kapelan szwedzkiej rodziny królewskiej. W jego rodzinnym domu panowała ścisła dyscyplina. Jedną ze stosowanych przez jego ojca kar było zamykanie młodego chłopca w szafie (ten wątek pojawi się w filmie „Twarzą w twarz”). Jako 9-letni chłopiec rozpoczął przygodę z „teatrem”. Tworzył przedstawienia za pomocą własnoręcznie wykonywanych marionetek i dekoracji.

Studiował sztukę i literaturę na Uniwersytecie Sztokholmskim. W trakcie studiów pisał wiele tekstów literackich (m.in. powieści, sztuki i opowiadania), które w większości nie doczekały się publikacji. Pracował jako asystent reżysera w jednym ze sztokholmskich teatrów, a także dokonywał korekt cudzych scenariuszy.

W 1942 roku otrzymał szansę samodzielnego wystawienia swojej własnej sztuki pt. „Śmierć Kacpra”.

Jako scenarzysta filmowy zadebiutował w 1944 roku. Jego „Skandal” zekranizował Alf Sjöberg. Dwa lata później wyreżyserował swój pierwszy film pt. „Kryzys", z własnym scenariuszem opartym na podstawie duńskiej powieści. Pierwszym w pełni autorskim filmem szwedzkiego twórcy było „Więzienie”, w którym pojawiły się elementy charakterystyczne dla całej jego twórczości, takie jak podważanie istnienia Boga czy psychoanalityczny wymiar snu. Kolejne filmy były realizowane na zamówienie i nie przejawiały wielkiej wartości artystycznej. Na uwagę zasługuje jedynie „Wieczór kuglarzy” z 1953 roku, do którego zdjęcia wykonał Sven Nykvist, późniejszy stały współpracownik Bergmana.

Przełom w karierze szwedzkiego twórcy stanowi dopiero jego siedemnasty film - „Siódma pieczęć”. Arcydzieło z 1957 roku, opowiadające o rycerzu, który gra w szachy ze śmiercią, jest także początkiem bogatej kariery Maxa von Sydowa. Za ten film reżyser otrzymał specjalną nagrodę jury na festiwalu w Cannes (ex equo z „KanałemAndrzeja Wajdy). W tym samym roku powstał inny ważny film - „Tam, gdzie rosną poziomki” (uhonorowany Złotym Niedźwiedziem na festiwalu w Berlinie), ze znakomitą kreacją Victora Sjöströma. Lata 1958-1960 przyniosły kolejne nagrody (Złota Palma za reżyserię filmu „U progu życia” i Oscar dla filmu nieanglojęzycznego za „Źródło”). Początek lat 60-tych to zwrot w stronę kammarspelu (szwedz. „sztuka kameralna"). W tej pozbawionej rozmachu, ale skupiającej się na dyskretnych środkach wyrazu konwencji (mistrzowsko realizowanej przez Nykvista), powstała słynna trylogia: „Jak w zwierciadle” (drugi Oscar w karierze Bergmana), „Goście wieczerzy pańskiej” i „Milczenie”. Te filmy nie są powiązane fabularnie, dotyczą jednak szeroko pojętego tematu wiary w Boga, pojawiających się wątpliwości i w końcu zaprzeczenia jego istnieniu. Kolejnym wielkim dziełem jest „Persona” nakręcona w 1966 roku, w którym po raz pierwszy wystąpiła ulubiona aktorka reżysera - Liv Ullmann .

Okres 1957-1966 był zdecydowanie najlepszym w twórczości Bergmana. W późnych latach 60-tych i 70-tych, choć wciąż tworzył bardzo dobre, a momentami wybitne filmy (chociażby „Godzina wilka”, „Szepty i krzyki", „Sceny z życia małżeńskiego" i „Twarzą w twarz"), nie wzniósł się już na swój najwyższy poziom. Jego ostatnim wielkim dziełem był „Fanny i Alexander”, nagrodzony czterema Oscarami. W 1997 roku, na pięćdziesięciolecie festiwalu w Cannes, otrzymał Palmę Palm, specjalną nagrodę przyznaną mu przez wszystkich dotychczasowych laureatów Złotej Palmy. Umarł na wyspie Faro 30 lipca 2007 w wieku 89 lat.

Głównymi tematami poruszanymi w twórczości Bergmana były samotność, cierpienie i problemy psychiczne, pokazywane najczęściej przez pryzmat kobiecych postaci; problemy w związkach kobiety i mężczyzny, polegające na niezrozumieniu, wojnie płci; rola artysty i sztuki. Często pojawiały się wątki autobiograficzne, najbardziej widoczne w filmie „Fanny i Alexander”, opartym na wspomnieniach z okresu dzieciństwa. Także dzieła traktujące o kryzysie twórczym i wątpliwościach artysty można traktować jako autobiograficzne („Persona”, „Z życia marionetek”). Również temat rozpadu związków i skomplikowanych relacji damsko-męskich był Bergmanowi znany z autopsji. Był pięciokrotnie żonaty, miał dziewięcioro własnych dzieci i jedno przysposobione. Poza tym wdawał się w romanse z poznanymi na planie aktorkami, m.in. Harriet Andersson, Bibi Andersson i Liv Ullmann, z którą miał nieślubną córkę. Posiadał grupę aktorów, z którymi współpracował przy produkcji większości filmów. Do najważniejszych, obok wyżej wymienionych aktorek, należą Erland Josephson, Gunnar Björnstrand, Max von Sydow, Ingrid Thulin i Gunnel Lindblom.
Więcej

Dane personalne:

data urodzenia: 14 lipca 1918

data śmierci: 30 lipca 2007

miejsce urodzenia: Uppsala, Szwecja

wzrost: 179 cm

Złota Palma
Zdobył Złota Palma, 38 innych nagród i 23 nominacje
Sprawdź wszystkie nagrody
Złota Palma Najlepszy reżyser za film U progu życia w roku 1958 Złoty Niedźwiedź Najlepszy film za film Tam, gdzie rosną poziomki w roku 1958 Cezar Najlepszy film zagraniczny za film Fanny i Aleksander w roku 1984 David di Donatello Najlepszy scenariusz - film zagraniczny za film Fanny i Aleksander w roku 1984 David di Donatello Najlepszy reżyser - film zagraniczny za film Fanny i Aleksander w roku 1984 David di Donatello Najlepszy film zagraniczny za film Fanny i Aleksander w roku 1984 David di Donatello Najlepszy reżyser - film zagraniczny za film Szepty i krzyki w roku 1974 Jussi Najlepszy reżyser zagraniczny za film Szepty i krzyki w roku 1975
pięciokrotnie żonaty: 1. Else Fisher (25.03.1943 - 1945, rozwód), córka Lena; 2. Ellen Lundström (22.07.1945 - 1950, rozwód), 4 dzieci: Jan, Anna, Mats i Eva; 3. Gun Grut (1951 - 1959, rozwód), syn Ingmar; 4. Käbi Laretei (1959 - 1969, rozwód), syn Daniel; 5. Ingrid von Rosen (11.11.1971 - 20.05.1995, jej śmierć), córka Maria von Rosen
Zmarł w swoim domu na wyspie Faaroe u północnych wybrzeży Gotlandii (Szwecja). Pochowano go na Fårö Churchyard (Szwecja).
W latach 70. Bergman, został oskarżony o malwersacje podatkowe i aresztowany. Reżyser doznał załamania nerwowego i trafił do szpitala psychiatrycznego, następnie musiał uciekać ze Szwecji, by uniknąć więzienia.
Ukończył literaturę i historię sztuki na Uniwersytecie w Sztokholmie.
Od najlepszych
  • Od najnowszych
  • Od najlepszych