Moje TOP cRPG, aRPG i jRPG
Lista rankingowa
72 tytułyPod wszelkimi tego typu zestawieniami tworzonymi w ramach różnych serwisów zawsze toczą się zażarte boje o to, że "gra A jest za wysoko, gra B za nisko", "gra Y w ogóle nie powinna znaleźć się w zestawieniu", zaś "gry Z nie ma w nim, chociaż powinna być". Jak mówi przysłowie: ilu ludzi tyle opinii. Nie da się stworzyć listy, która zadowoli każdego. Inspiracją były podobne rankingi na GOLu czy RPG Codex. Zestawienia tworzone przez różne strony internetowe w których głosuje określona grupa (czytelnicy, redaktorzy) zawsze kończą jako rankingi popularności. Tworząc własny ranking WSZYSTKICH erpegów jakie ukończyłem zdałem sobie sprawę jak trudno jest nieraz ustawić daną produkcję na konkretnym miejscu. Myślę, że zaletą i przewagą mojej topki jest to, iż jest to zestawienie JEDNEJ osoby. Nie jest to wypadkowa jakiegoś głosowania na określoną liczbę gier przez kilkadziesiąt, kilkaset czy kilka tysięcy osób. Nie miałem ograniczenia w postaci maksymalnej liczby tytułów na które w tego typu zestawieniach można zagłosować. Jeśli jakiegoś erpega ukończyłem to znalazł się on w zestawieniu na miejscu, które uznałem za stosowne. Większość gier na liście przeszedłem więcej niż raz, czasem więcej niż dwa razy. Ponadto wiele starszych produkcji ukończyłem stosunkowo niedawno, więc równie świeże wspomnienia jak z przejścia Wiedźmina 3 mam z Fallouta, Wrót Baldura, Deus Exa czy KotORa.
Co w erpegach jest najważniejsze? Fabuła i dialogi? Nieliniowość i reaktywność? System rozwoju postaci? Walka? Immersja i odgrywanie roli? A może udana mieszanka wszystkich elementów, która tworzy niepowtarzalny klimat i sprawia, że można skutecznie wsiąknąć w świat gry zapominając o tym realnym? Dobrze też jeśli po ukończeniu danego tytułu chce się doń wrócić i przejść raz jeszcze inną postacią, klasą, podejmując inne decyzje. Tak, wysoki współczynnik replayability też jest istotny. Kolejną kwestią do rozpatrzenia jest wpływ jaki dana produkcja wywarła na gatunek i gry wideo jako takie.
Co w erpegach jest najważniejsze? Fabuła i dialogi? Nieliniowość i reaktywność? System rozwoju postaci? Walka? Immersja i odgrywanie roli? A może udana mieszanka wszystkich elementów, która tworzy niepowtarzalny klimat i sprawia, że można skutecznie wsiąknąć w świat gry zapominając o tym realnym? Dobrze też jeśli po ukończeniu danego tytułu chce się doń wrócić i przejść raz jeszcze inną postacią, klasą, podejmując inne decyzje. Tak, wysoki współczynnik replayability też jest istotny. Kolejną kwestią do rozpatrzenia jest wpływ jaki dana produkcja wywarła na gatunek i gry wideo jako takie.
1
Rewelacyjna fabuła skłaniająca do przemyśleń na temat sensu życia czy śmierci. Grę można nazwać traktatem filozoficznym, bo pojawia się sporo nurtów - frakcji. więcej
2
Gothic
2001
Genialny klimat, mroczny, brudny świat rządzący się swoimi zasadami, świetny soundtrack KaiRo, intrygująca fabuła... Po prostu klasyka. więcej
104 godziny fantastycznej przygody. Nie spodziewałem się, że Kroniki będą tak dobre! Nie mam najmniejszego problemu by stawiać je wyżej od Gothica II. więcej
Jeden z najlepszych zwrotów akcji w grach, który czyni z KotORa prawdziwą perełkę. Erpegowe mechanizmy także zostały dobrze zakorzenione w świecie Star Wars. więcej
5
Gothic II
2002
Świetny sequel, który ani na krok nie ustępuje pierwowzorowi. Klimat jest oczywiście nieco inny, wszak jesteśmy wolni! Sprawia, że wsiąkamy w ten świat na dobre więcej
6
Fallout
1997
Gra nieco bardziej kameralna niż się spodziewałem, ale i tak przygoda na Pustkowiach i jej klimat na długo pozostanie w mej pamięci. więcej
7
Mass Effect 2
2010
Jak dla mnie najlepsza część serii z wisienką na torcie w postaci ostatniej misji w której to w zależności od podjętych decyzji wiele może się zdarzyć. więcej
8
Fallout 2
1998
Świetna przygoda, jakieś 3 razy dłuższa od FO1. Z drugiej strony doceniam spójność klimatu "jedynki". W FO2 mamy trochę miszmasz, jest też trochę niedociągnięć. Zwłaszcza w takim San Francisco jest sporo pustych pojemników tak jakby twórcom nie starczyło już czasu by co nieco tam powkładać. więcej
Z gier BioWare fabularnie i emocjonalnie bardziej zaangażował mnie KotOR czy seria Mass Effect. Walka w Baldur's Gate nie należy do moich ulubionych i sequel tego nie zmienił. Trzeba jednak grę docenić za content i wiele ciekawych przygód. więcej
Fabuła jest nieliniowa i trzymająca w napięciu. Sam pomysł na osadzenie RPG we współczesności jest niezwykle świeży. Szkoda, że na sequel są małe szanse. Pod względem reaktywności i replayability ta gra nie ma sobie równych. W zależności od kolejności wykonywanych misji, nastawienia do nas innych postaci fabuła może potoczyć się nieco inaczej. Ba, nawet finałowy przeciwnik może być inny. więcej
11
O co najmniej dwie klasy lepsza od FO3, który był niezłą grą post-apo w otwartym świecie, ale słabym Falloutem. New Vegas trzyma ducha dwóch pierwszych części. więcej
Jeden z moich pierwszych erpegów, który swoim ogromem wywołał opad szczęki. A do tego świetne uniwersum oraz nieco egzotyczny klimat wyspy Vvardenfell. Miodzio! więcej
13
Wiedźmin
2007
Świetna fabuła, choć mająca swoje dłużyzny jak np. Odmęty. Twórcom jednak znakomicie udało się przenieść mroczny, słowiański klimat książek ASa do gry. więcej
14
Deus Ex
2000
Klimatyczny tytuł, choć mi brakowało rozbudowanych dialogów. Na plus to, że gra premiuje eksplorację, a nie konkretny styl przechodzenia. więcej
Zabrakło tej swojskości, która robiła klimat w jedynce. Widać, iż W2 tworzono głownie z myślą o zachodnich odbiorcach. Ale klimat Flotsam też jest fajny. więcej
16
Mass Effect
2007
Świetny początek jednej z najlepszych serii siódmej generacji. Pomimo, iż mamy do czynienia z nową marką to jesteśmy sprawnie wprowadzani w historię uniwersum. więcej
17
Świetny klimat, ciekawa fabuła, mnogość możliwości. Mapki są małe, niewiele jest zadań pobocznych. Nie ma się tutaj wrażenia, że świat żyje, co cenię w RPG. więcej
18
Jeśli jakąś grę można nazwać nieoszlifowanym diamentem to jest to Arcanum. Boryka się z wieloma problemami, ale oferuje coś czego inne gry nie potrafią dać. Z chęcią zobaczyłbym remake tej gry od Obsidianu albo inXile. Fundamenty są solidne, ale byłoby co poprawiać (mechanika, walka) i co dodawać (questy, nowe wątki poboczne). 8+/10 więcej
Udany sequel, o wiele mroczniejszy od "jedynki" z dość niejednoznaczną fabułą, nieoczywistymi wyborami oraz towarzyszami ukrywającymi swoje sekrety. więcej
Nietuzinkowy rolplej utrzymany w historycznych realiach. Brak tutaj smoków i innych fantastycznych stworzeń. Każdy element projektowany był z myślą o immersji. więcej
22
Tyranny
2016
Najlepsze fragmenty to te najkrótsze: Podbój, I oraz III akt. II akt niestety nieco rozmywa tempo, a stanowi jakieś 90% gry. Mimo to Tyranny wciąż jest świetne. więcej
Godny następca Planescape: Torment, choć mu niedorównujący. Jednak, jeśli komuś podobała się przygoda w Wieloświecie spodoba mu się i Numenera. więcej
24
Cyberpunk 2077
2020
Po patchu 2.0 z czystym sumieniem mogę podbić notę o jedno oczko. Wciąż nie jest idealnie, ale tak gra powinna wyglądać w dniu premiery. Pod względem gameplayowym to najlepsza gra CDP RED. W to po prostu przyjemnie się gra w przeciwieństwie do takiego Wieśka 3, gdzie sama mechanika odstręcza mnie od powrotu. więcej
25
63 godziny, które zajęło mi przejście Początku nie można uznać za czas stracony. To chyba ostatnie cRPG z prawdziwego zdarzenia od BioWare. więcej
26
Risen
2009
Z każdym kolejnym przejściem coraz bardziej doceniam pierwszego Risena. Ma najlepszy system walki bronią w grach PB. Dwa pierwsze rozdziały są genialne. więcej
Gameplayowo jest lepiej niż w HR, ale boli fabuła urwana w połowie, gdy zaczęła się rozkręcać. HR to zamknięta historia, dlatego tą część cenię nieco wyżej. więcej
28
Disco Elysium
2019
Stoi na wysokim poziomie, jeśli chodzi o formę: oprawę audiowideo oraz jakość napisanych dialogów, ale fabuła jako taka nie wywołała we mnie jakiegoś katharsis. więcej
Kawał klimatycznej produkcji, choć z licznymi ułomnościami. Nawet na fanowskim patchu 9.7 wciąż boryka się z wieloma problemami. Początek jest świetny, ale im dalej w las tym coraz więcej nudnych etapów przepełnionych walką. Gdyby reszta gry była wykonana na takim poziomie co Santa Monica byłoby spokojnie 9/10. więcej
30
Fabuła, świat, audiowideo i ogólny klimat są pierwszorzędne, ale praktycznie wszystkie erpegowe mechaniki są spartolone dokumentnie. O ileż przyjemniej grałoby się w tą grę gdyby system rozwoju był bardziej sensowny. Widać, że główny wątek skonstruowany jest na wzór pierwszego Mass Effecta. Dostajemy trzy cele i w teorii moglibyśmy zbadać je w dowolnej kolejności. Jednak nie z tym "cudownym" systemem poziomowania wszystkiego, które zamyka przed nami tą możliwość. Jeśli kiedyś powrócę do W3 po raz trzeci to tylko z modami usuwającymi poziomy (są takie), które upodobnią grę do RDR. więcej
Solidny tytuł, względem "jedynki" na plus mniej epickości i bardziej przyziemna fabuła, możliwość wykonania niektórych misji na kilka różnych sposobów. więcej
32
Elex
2017
Najlepsza gra PB od czasów Risena. Ma kilka bolączek, ale nadrabia swobodą, ilością sposobów na wykonanie praktycznie każdego questa i ciekawym klimatem. więcej
Solidny tytuł, który jednak nie zasłużył na aż takie zachwyty. Dość długo męczyłem Skyrima nim wreszcie przeszedłem wątek główny. więcej
34
Poprawia błędy i braki poprzedniczki. Najbardziej kompletna część, bo mamy magię z R1, jak i broń palną z R2. Najlepszy system rzucania zaklęć w grach PB. więcej
Świetny klimacik i cudowna muzyka. więcej
36
Masa absurdalnego humoru w erpegowej, choć nieskomplikowanej otoczce. Szkoda, że trochę krótka i liniowa, mimo to dla fanów serialu - obowiązkowa! więcej
37
Solidny, satysfakcjonujący drużynowy erpeg w starym stylu. Fabuła trochę sztampowa. Gdyby nie końcówka, która napsuła mi nieco krwi dałbym pół oczka więcej. 7,5/10 więcej
38
Dragon Age II
2011
Ciekawy, niespotykany w erpegach sposób na prezentację fabuły sprawia, iż można przeboleć nawet powtarzające się lokacje. więcej
39
The Outer Worlds
2019
Przyjemny rolplej oparty na sprawdzonych rozwiązaniach w klimatach retrofuturystycznego sc-fi z lekką domieszką westernu. Taki Fallout: New Vegas w kosmosie. więcej
40
Mass Effect 3
2012
Rozczarowanie, bo po takiej petardzie jaką był ME2 oczekiwałem czegoś jeszcze lepszego, a dostałem dobrą grę ze słabym zakończeniem świetnej trylogii. więcej
41
Fajny staroszkolny erpeg w klimacie heroic/high fantasy. Do tego nieznany szerzej system DSA. Oprawa graficzna też nieźle się trzyma jak na grę mającą 7 lat. więcej
Mam takie wrażenie, że "odrobinę" przehajpowana jest ta gra. Złożonością gameplayu nie różni się zbytnio od gier tworzonych w RPG Makerze czy takiego Child of Light. Jest to prościutki jRPG, który zaczyna nużyć już po jakichś 20h. A jak ktoś chce wymaksować grę to musi spędzić w niej z 80h. III akt też wydaje się wciśnięty na siłę. W tym momencie straciłem już jako takie zainteresowanie fabułą. Walka miejscami bywa irytująca kiedy to przeciwnik wykonuje kilkanaście, kilkadziesiąt ataków pod rząd a my możemy jedynie parować albo unikać. Chciałem zagrać w erpega a nie dźwiękogrę!
Poza tym umówmy się: gra która ma Plaże Gestrali nie powinna dostać wyższej oceny niż 7+/10. I to nawet jeśli są to lokacje opcjonalne, choć wymagane do wymaksowania osiągnięć. Skoro twórcy je ostatecznie dodali to powinni brać odpowiedzialność.
Najlepszym elementem Clair Obscur jest bez wątpienia oprawa audiowizualna, zwłaszcza muzyka. Nie może to jednak przysłaniać jej wad. więcej
Poza tym umówmy się: gra która ma Plaże Gestrali nie powinna dostać wyższej oceny niż 7+/10. I to nawet jeśli są to lokacje opcjonalne, choć wymagane do wymaksowania osiągnięć. Skoro twórcy je ostatecznie dodali to powinni brać odpowiedzialność.
Najlepszym elementem Clair Obscur jest bez wątpienia oprawa audiowizualna, zwłaszcza muzyka. Nie może to jednak przysłaniać jej wad. więcej
43
Vaporum
2017
Przyjemny dungeon crawler, w sam raz dla graczy, którzy chcieliby rozpocząć przygodę z tym gatunkiem. Nie przytłacza mechanikami, mamy tylko jedną postać, zagadki też nie są jakieś trudne. więcej
44
Gra o Tron
2012
Na plus fabuła, której nie powstydziłby się sam Martin. Na minus: nieco mechanika która nie jest tak głęboka ja początkowo się wydaje oraz technikalia. więcej
45
Gra nieco inna od dotychczasowych dokonań studia Piranha Bytes. Przez brak żywego świata (takiego jak w G1 i G2) i liniowe mapki traci nieco na klimacie. więcej
46
The Technomancer
2016
Solidny tytuł, ale do przejścia i zapomnienia. Nie jest to gra do której chciałoby się wracać, zwłaszcza, że backtraking irytuje. więcej
47
Two Worlds II
2010
Ciekawa propozycja dla fanów action RPG. Jeśli wybaczymy dość toporny interfejs możemy miło spędzić czas. Mi gra zapewniła 45 godzin dobrej zabawy. więcej
Oblivion był grą na którą miałem ogromny hype i którą się rozczarowałem. Pewnie przez niezbyt wciągający wątek główny oraz nijaki świat i klimat, ale gildie ok. więcej
49
Ciekawy erpeg w starym stylu, aczkolwiek będący jedynie przedsmakiem przed kolejnymi częściami, gdyż można go przejść w 15 h. Erpegowe mechaniki są całkiem solidne, tak samo jak turowy system walki, ale nie mogą się w pełni rozwinąć w tej mimo wszystko liniowej opowieści. Sama historia jest klimatyczna i wciągająca, czuć trochę vibe uczestniczenia w krótkiej, popołudniowej sesji papierowego RPG. więcej
50
Dex
2015
Perspektywa może zmylić, ale jest to pełnoprawny rolplej. Jest rozwój postaci, rozbudowane dialogi, questy poboczne. Na plus fabuła i klimat, na minus - walka. więcej
51
Jade Empire
2005
Trochę taki KoTOR w klimatach Dalekiego Wschodu, choć w porównaniu do niego w Jade Empire zabrakło trochę rolplejowego mięska. więcej
Kilka rzeczy zmieniło się in plus jak chociażby walka, ale ostatecznie Kijek Prawdy podobał mi się dużo bardziej. więcej
53
Venetica
2009
Jestem całkiem miło zaskoczony, początkowo zapowiadało się słabiej, ale ostatecznie wyszła całkiem intrygująca przygoda. Coś na poziomie Demonicon. więcej
54
Fallout 3
2008
Fajny klimat post-apo, fabuła nie jest jakaś odkrywcza. Mało zadań pobocznych, wyborów również nie ma aż tak wiele. Na dłuższą metę wkrada się nuda. Grze brakuje tego pazura z dwóch poprzednich części. więcej
56
Child of Light
2014
Ładna gra, aczkolwiek na krótkie posiedzenia. Przy dłuższych posiedzeniach wieje nudą. Pomimo, iż przejście zajmuje nieco ponad 10 h to i tak potrafi się dłużyć. Pod koniec już czułem zmęczenie, zwłaszcza, iż przeciwnicy są tacy co atakują non-stop, przerywają nasze ataki i nie dopuszczają do ciosu. Jeśli twórcy chcieli mnie zirytować na sam koniec to im się udało.
Gra poziomem złożoności nie odbiega zbytnio od takiego Clair Obscur. To stosunkowo prosty konstrukcyjnie jRPG. Też mamy statyczną turową walkę, liniowe mapki czy towarzyszy o narzuconych z góry drzewkach umiejętności. Jak na tak krótką grę jest ich dość dużo a na arenie możemy mieć jedynie dwie postacie, więc z pomocy kilku z nich nawet nie skorzystałem, bo nie byli mi potrzebni. Podobnie jak Clair Obscur Child of Light zwraca na siebie uwagę oprawą audiowizualną. Dialogi napisane są w dziwny i enigmatyczny sposób. Podobać się może również muzyka. Dla mnie to takie 6+ w porywach do 7-/10. więcej
Gra poziomem złożoności nie odbiega zbytnio od takiego Clair Obscur. To stosunkowo prosty konstrukcyjnie jRPG. Też mamy statyczną turową walkę, liniowe mapki czy towarzyszy o narzuconych z góry drzewkach umiejętności. Jak na tak krótką grę jest ich dość dużo a na arenie możemy mieć jedynie dwie postacie, więc z pomocy kilku z nich nawet nie skorzystałem, bo nie byli mi potrzebni. Podobnie jak Clair Obscur Child of Light zwraca na siebie uwagę oprawą audiowizualną. Dialogi napisane są w dziwny i enigmatyczny sposób. Podobać się może również muzyka. Dla mnie to takie 6+ w porywach do 7-/10. więcej
57
Wrota Baldura
1998
Dziś raczej ciekawostka niż klasyk do którego warto wracać. Nie zestarzała się zbyt dobrze. Baldur's Gate II, Fallouty, Arcanum czy Planescape: Torment lepiej zniosły próbę czasu. Wbrew powszechnemu wyobrażeniu o starych rolplejach gra nie zarzuca nas toną rozbudowanych i ciekawych questów. Pod tym względem jest dość skromne. Dopiero w tytułowym mieście jest nieco lepiej.
6+/10, ewentualnie 7-/10. więcej
6+/10, ewentualnie 7-/10. więcej
58
Całkiem intrygujące aRPG w świecie DSA. Na uwagę zasługuje mroczna fabuła, wybory moralne i niezły rozwój postaci. Walka też wykonana jest przyzwoicie. więcej
59
Do trylogii Sheparda się nie umywa, ale gdy wróciłem po 1,5 rocznej przerwie to się wkręciłem na 60 h. Może w tym czasie potrzebowałem mniej angażującej gry. więcej
60
GreedFall
2019
Czasami więcej i dłużej nie znaczy lepiej. Co z tego, że przejście GreedFalla trwa ponad 60 h, jak co najmniej połowa tego czasu to bieganie z lokacji do lokacji i oglądanie ekranów wczytywania? Nie wiem czy wymieniłbym z pięć ciekawych questów pobocznych. Wszystkie są dość podobne do siebie i rozmywają się w trakcie łażenia wte i wewte. Już wolałbym dostać grę na 30 h z mniej rozciągniętym gameplayem. I taką grą jest The Technomancer, którego uważam póki co za najlepszą grę Spiders. A GreedFall to takie 6+/10, ewentualnie naciągane 7-/10. więcej
61
Gra powstała głównie jako edytor własnych sesji RPG i jeśli ktoś korzystał z niej w ten sposób to z pewnością bawił się lepiej niż przy kampanii fabularnej. Ocena jest tylko za kampanię dla jednego gracza. Takie 6+/10, w porywach do słabej "siódemki". Gdyby się dało mieć co najmniej czteroosobową drużynę to byłoby mocne 7/10. A tak poza głównym bohaterem można wynająć tylko jednego najemnika. więcej
62
Vampyr
2018
Mogło być lepiej. Ma kilka ciekawych mechanik, ale kilka rzeczy rozwiązałbym inaczej. Na plus za to klimat, oprawa audiowideo. więcej
63
Gothic 3
2006
Gothic 3 zapowiadał się genialnie, jednak pazerny JoWood wszystko zaprzepaścił, za co zresztą zapłacił bankructwem. Brak wyrazistego wątku fabularnego z podziałem na rozdziały, z frakcjami. Zamiast tego mamy szczątkową fabułę i masę fetch questów. Grę ratuje jedynie piękny świat i świetny OST. więcej
64
Of Orcs and Men
2012
Gra długa nie jest, więc można spędzić te 12-15 godzin. Największym plusem jest uniwersum i bohaterowie. Walka bywa irytująca. więcej
65
Elex 2
2022
Bezapelacyjnie - najgorsza gra PB. Poszli po linii najmniejszego oporu i nawalili masę zadań opartych o wybijanie grup potworków. Nawet w Gothicu 3 to tak nie raziło. więcej
66
Mars: War Logs
2013
Przyzwoity przeciętniak, który ma dość ciekawe uniwersum, choć niezbyt wykorzystane przez twórców. Widać, że Spiders było ekipą dopiero raczkującą w gatunku. więcej
67
Najlepiej potraktować Arcanię jako spin-off serii albo totalnie odrębną grę mającą z Gothikiem wspolne jedynie uniwersum. Inaczej można się srogo zawieść. więcej
68
Two Worlds
2007
Niezły action erpeg mający aspiracje do miana Gothicviona z kilkoma ciekawymi pomysłami. więcej
69
Taki średniak, mimo wszystko bardziej cRPG niż h&s. Grałem w to w czasach przedinternetowych, więc może dlatego przeszedłem, gdyż nic mnie nie odciągało. więcej
70
Siege of Avalon
2000
Raczej średniaczek, choć nawet wciągnął mnie na te 20 h. Lubię czasami zagrać w takiego właśnie średniaka. Podobnie miałem z Sherlockiem Holmesem i Tajemnicą Mumii. Jednak kilka elementów sprawia, iż ciężko polecić Siege of Avalon. Fabuła jest nawet niezła. Twórcy wszędzie podkreślają książkowość swojej gry i to faktycznie widać. Same zadania nie należą do wymyślnych. Mamy tutaj klasyczne przynieś, wynieś, pozamiataj. Po jakimś czasie wkrada się znużenie a gra wydaje się wydłużana na siłę, gdyż mamy backtracking. W grze jest coś w rodzaju level scallingu, więc de facto jesteśmy karani za rozwijanie postaci tym, iż napotykamy silniejszych przeciwników. Sama walka polega po prostu na klikaniu na przeciwników i liczeniu, iż zabijemy ich nim oni zabiją nas. Nie ma aktywnej pauzy czy trybu turowego. Możemy mieć maksymalnie czterech towarzyszy, którzy są pomocni, ale lubią często ginąć. więcej
71
Bound by Flame
2014
Kolejny średniak od wyrobników ze Spiders. Z początku wydawało się, że poczynili jakiś postęp, ale ostatecznie grało mi się gorzej niż w Mars: War Logs. więcej
72
Proste, krótkie i niszowe jRPG ze sztampową do bólu fabułą. Mnie o dziwo czymś przyciągnęła i po godzince dziennie można przy niej posiedzieć. więcej